Миңдеген жылдар бою цивилизациялардын бешиги болуп келген Анатолия аймагындагы Түркия жерлери адамзаттын жалпы мурасын бүгүнкү күнгө чейин ачып келүүдө. Чыгыштан батышка, түндүктөн түштүккө чейин созулган Түркия аймагы адамзат тарыхын калыптандырган цивилизациялардын изин чагылдырган ачык асман алдындагы музей катары кызмат кылат.
«Мурастан келечекке» (Legacy to the Future) долбоору дал ушул баалуу тарыхый мурастарды даңазалоону, археологиялык иштерди өлкө боюнча кеңейтүүнү жана Түркия археологиясында жаңы, динамикалуу доорду баштоону максат кылат.
Өткөн жылы бул демилгенин алкагында ар кыл доорлорго жана цивилизацияларга таандык көптөгөн табылгалар аныкталды.
Бул ачылыштар адамзат менен айлана-чөйрөнүн өз ара байланышын жаңы көз караштан кароого шарт түзүп, 2025-жылды археологиялык эстеликтердеги зыяратчылар үчүн тажрыйбаны байыткан жана маданий мурастын көрүнүктүүлүгүн арттырган өзгөчө жылга айлантты.
Эми былтыркы жылдагы Түркиянын эң маанилүү археологиялык табылгаларына токтололу.
Неолит дооруна таандык ачылыштар Шанлыурфа аймагындагы неолит доорунун казууларын камтыган Taş Tepeler долбоору 2025-жылы өзүнүн 5 жылдыгын белгилеп, былтыр маанилүү ачылыштарга күбө болду.
Карахан-тепеден үч жаныбар элеси түшүрүлгөн кичинекей идиш табылып, ал азырынча белгилүү болгон эң алгачкы үч өлчөмдүү мифологиялык сүрөт катары бааланууда.
Ошондой эле адам жүзү чегилген Т-түрүндөгү таш мамы табылган.Гөбеклитепеде дубалга орнотулган адам элеси курмандыкка арналган сыйынуу белгиси катары аныкталса, Сайбурч аймагынан оозу тигилген абалдагы каза болгон адамды чагылдырган айкел табылды.
Ал эми Сефертепеден эки адам жүзү түшүрүлгөн рельеф жана эки беттүү мончок табылган.
Байыркы Троядагы байлык менен бийликтин символдору Чанаккаладагы Троя шаарында уланып жаткан казуулар учурунда б.з.ч. болжол менен 2500-жылдарга таандык Эрте Бронза доорунун алтын фибуласы (төөнөгүч) жана сейрек кездешүүчү жадеит ташы табылды.
Социалдык статус менен бийликтин белгиси катары колдонулган бул алтын буюм дүйнө жүзү боюнча белгилүү болгону үч гана нускасынын эң мыкты сакталган үлгүсү болуп, акыркы 100 жылдагы эң маанилүү археологиялык ачылыштардын бири катары бааланууда.
Осмон деңиз тарыхына суу алдынан көз чаптыруу Мугланын Датча районуна жакын жайгашкан Кызлан Осмон кемесинин калдыктарында жүргүзүлгөн суу алдындагы казуулар Осмон империясынын деңиз тарыхын чагылдырган олуттуу табылгаларды алып чыкты.
XVII кылымга таандык Түркиядагы жападан жалгыз белгилүү Осмон кемесинен 30дан ашык мылтык, 50дөн ашык граната, миңдеген ок-дарылар, Осмон дооруна таандык эң ири тамеки чоорлор жыйнагы жана кытай фарфору табылды.
4 500 жылдык идолдор Күтахья аймагындагы Батыш Анатолиянын эң ири Бронза дооруна таандык конуштарынын бири болгон Тавшанлы Хөйүктө археологдор 4 500 жылдык идолдорду табышты.
Мрамордон, сөөктөн жана терракотадан жасалган бул айкелдер очоктун айланасына тизилип коюлган абалда табылып, ошол доордогу диний ишенимдер тууралуу баалуу маалыматтарды берет.
Кара деңиздеги жылмайган Медуза Бартын облусунун Амасра районунда жайгашкан байыркы Амастрис шаарындагы 2 миң жылга жакын тарыхы бар стоа курулушу «Мурастан келечекке» долбоорунун алкагында кылдат калыбына келтирилүүдө.
Реставрация иштеринин жүрүшүндө сейрек кездешүүчү, жылмайган Медуза элеси табылды.
Мифологияда Медуза — жылан чачтуу, курч тиштүү, көз карашы менен адамды ташка айланта турган жин катары белгилүү.
Эфестеги Сераписке арналган дагы бир табылга Измирдеги ЮНЕСКОнун тизмесине кирген Эфес шаарынан Египеттин кудайы Серапис түшүрүлгөн рельефи бар терракотадан жасалган түтүн чыгаруучу идиш табылды.
Арткы бетиндеги жазуусунун аркасында бул буюм мурда Терраса үйлөрүнөн табылган ушу сыяктуу эле идиш менен байланыштырылды.
Бул Эфесте бирдей буюмдарды жасаган устакананын болгонун же мындай буюмдардын туруктуу соода жүгүртүүсү бар экенин көрсөтөт.
Караман аймагындагы ыйык нан табылгалары Караман облусундагы байыркы Топрактепе (Эйренеполис) шаарында жүргүзүлгөн казуулар учурунда б.
з. VII–VIII кылымдарга таандык беш даана күйүп калган нан табылды. Адистер Мальта крестинин жана Иса Машаяктын сүрөтү түшүрүлгөн бул нандар алгачкы христиан жөрөлгөлөрүндө колдонулган ыйык нан болушу мүмкүн экенин белгилешет.
Вандагы эң ири сактоо комплекси катары питостор Ван облусунун Ипекйолу районундагы Эрек тоосунун этегинде жайгашкан Кевенли чебесинин урандыларында жүргүзүлгөн археологиялык иштердин жүрүшүндө урарту дооруна таандык, май, дан азыктары жана суусундуктарды сактоо үчүн колдонулган клинопись жазуулары бар 76 даана чоң сактоочу идиш — питос табылды.
Бул табылга Ван аймагында бүгүнкү күнгө чейин аныкталган эң ири сактоо комплекси катары бааланууда.
Рубрика: Главные новости. Читать весь текст на vesti.kg.
Sağlamlığınız təhlükədədir: Bu məhsullar sizi ölümə aparır Son dövrlərdə qida məhsullarının rənginin dəyişdirilməsi ilə bağlı müxtəlif iddialar gündəmə gəlib. Sosial şəbəkələrdə yayılan videolarda bəzi meyvə ...
Paşinyan niyə “Türkiyə agenti” elan olundu: Ermənistan “Rusiyanın düşmənləri” sirasına yerləşir Kremlə yaxın siyasi dairələrdən verilən açıqlamalar Ermənistanın Rusiya orbitindən çıxma ehtimalının yaratdığı qorxunu ifadə edir… Paşinyan hak...
Himoyadan aniqlikkacha: Hindistonning yangi FTA strategiyasi Hindistonning so‘nggi erkin savdo shartnomalari (FTA) mudofaa savdo siyosatidan maqsadli, o‘sishga yo‘naltirilgan yondashuvga strategik o‘tishni aks ...
Yevropaning "Hindiston garovi" nihoyat haqiqatga aylandi va u savdodan kattaroq Ko‘p yillik muvaffaqiyatsiz muzokaralardan so‘ng, Yevropa Ittifoqi va Hindiston tariflardan ancha uzoq bo‘lgan muhim erkin savdo bitimiga erishdi. Qu...
Егемендік пен аумақтық тұтастық Конституция жобасында өзгермейтін құндылық ретінде бекітіледі Фото: gov.kzКонституциялық реформалар жөніндегі комиссия Қазақстан Республикасының жаңа Ата Заңының жобасын жариялады, деп хабарлайды Ult.kz.Бұл құжа...
Халық Кеңесі – Қазақстан халқының мүддесін білдіретін жоғары консультативтік орган Фото: telegram / Конституциялық СотБір палаталы Парламент үлгісі мен мемлекеттік органдардың жаңартылған жүйесіне арналған ережелер жаңа Конституция ...
Кыш жана жаз мезгилдеринде Антальянын тематикалык парктары 2026-жыл менен бирге Түркиянын туризм борбору Анталья (Antalya) үй-бүлөлүк эс алуу үчүн идеалдуу багыт катары өз ордун бекемдейт. Euromonitor уюмунун...
Дуглас Жуниор: «Қазақ футзалы маған бәрін берді» Қазақстан ұлттық құрамасының және «Қайрат» футзал клубының бұрынғы ойыншысы Дуглас Жуниор халықаралық мансабын аяқтау туралы шешімі, Какао,...
ISLOM ISMOILOV: «IKKINCHI BOʻLIMDA YOSHLARGA IMKONIYAT BERDIK» «Нефтчи»-«Aluminij» баҳси якунига етгач жамоамиз бош мураббийи Исломбек Исмоилов мухбиримизга қисқача интервью берди: — Бугун...
ՎԶԵԲ–ը Հայաստանում 2025թ․–ին ներդրել է ռեկորդային 426 մլն եվրո ԵՐԵՎԱՆ, 30 հունվարի․/ԱՌԿԱ/․ 2025թ-ին Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը (ՎԶԵԲ) 426 միլիոն եվրոյի ռեկորդային ներդրումներ կատարեց տնտեսությունու...
Հայաստանի առևտրային բանկերը 2025թ․–ին պետբյուջե են վճարել 162,14 մլրդ դրամ ԵՐԵՎԱՆ, 26 հունվարի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի բոլոր 17 գործող առևտրային բանկերը 2025 թվականին ընդգրկվել են 1000 խոշոր հարկ վճարողների ցանկում՝ պետբյուջե վճար...
MPL: "Kəpəz" "Şamaxı"ya uduzdu, lider "Sabah" inamlı qələbəyə sevindi Misli Premyer Liqasında 18-ci tur davam edir. Fanat.Az xəbər verir ki, bu gün daha 2 oyun keçirilib. Öncə "Kəpəz" Yevlaxda "Şamaxı" ilə üz-üzə gəlib....
Klublarımızın qış planları: Kim gəlir, kim gedir? - YENİLƏNİR Futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasında qış fasiləsi davam edir. Klublar 2025/2026 mövsümünün ikinci yarısı üçün transfer fəaliyyətlərinə, o cümlədə...
From Protection to Precision: India’s New FTA Strategy India’s recent free trade agreements (FTAs) reflect a strategic shift from defensive trade policy toward a targeted, growth-driven approach. Rather t...
Europe’s ’India bet’ is finally real, and it is bigger than trade After years of faltering talks, the EU and India have struck a landmark free trade deal that goes far beyond tariffs. In an era of weaponised interde...
«Адмиралдың» бас бапкері «Барыспен» өткен матчтағы арандатулар туралы айтты «Адмирал» командасының бас бапкері Олег Браташ КХЛ тұрақты чемпионатындағы «Барысты» 5:2 есебімен жеңген матчтан кейін пікір білдірді, деп хабарлайды...
Дуглас Жуниор: «Қазақ футзалы маған бәрін берді» Қазақстан ұлттық құрамасының және «Қайрат» футзал клубының бұрынғы ойыншысы Дуглас Жуниор халықаралық мансабын аяқтау туралы шешімі, Какао,...
Президенттик мандатты конституциялык өзгөрүүлөр шартында колдонуу боюнча эксперттик пикир Саясатчы Бакытбек Жумагулов юридикалык аспектилер жана институттук түшүндүрмөлөрдүн мааниси жөнүндөЖамаатта жана эксперттер арасында президенттик ман...
Türk Əməkdaşlıq Təşkilatları Koordinasiya Komitəsinin 6-cı iclası keçirilib İstanbulda Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Katibliyində keçirilən Türk Əməkdaşlıq Təşkilatları Koordinasiya Komitəsinin 6-cı iclasında iştirak edi...
“İran buna görə 3 ölkəni bombalamaqla hədələyir”- Siyasi eksperdən qorxunc proqnoz Xəbər verdiyimiz ki, İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricani ABŞ-ın ölkəsinə hücumu halında Amerikanın Səudiyyə Ərəbistanı, Qətə...
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасы жарияланды Конституциялық реформалар жөніндегі комиссия Қазақстан Республикасының жаңа Ата Заңының жобасын жариялады. Бұл құжат азаматтардан, саяси партиялардан...
Gənclərə veriləcək Prezident Mükafatının MƏBLƏĞİ Prezident İlham Əliyev dünın 2026-cı il Gənclər üçün Prezident mükafatlarının verilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb. Yeniera.az modern.az-a istinadən...
İctimai nəqliyyatda güzəştlər bu şəxslərə şamil ediləcək - AÇIQLAMA “İctimai nəqliyyatda tarif siyasəti yalnız gediş haqqının məbləği ilə məhdudlaşmamalı, sosial ədalət və istifadə intensivliyi prinsiplərinə əsa...